ҚАЗАҚСТАНДЫҚ ПОПУЛЯЦИЯДАҒЫ ДИАБЕТТІК РЕТИНОПАТИЯСЫБАР НАУҚАСТАРЫНДА ITGA2 ГЕНІНІҢ BglII ПОЛИМОРФИЗМІ
DOI:
https://doi.org/10.34689/72n1pd89Кілт сөздер:
қант диабеті , полиморфизм , аурушаңдық , халық , ретинопатияАңдатпа
Кіріспе. Бүгінде әлемде ересек тұрғындардың әрбір оныншы бөлігі қант диабетімен ауырады. Диабеттік
ретинопатия 2 типті қант диабетінің ең жиі кездесетін микроваскулярлық асқыну және көптеген елдердегі орта
жастағы адамдарда жүре пайда болған соқырлықтың жетекші себебі болып табылады. Қант диабетімен ауыратын
науқастарда тромб түзілуінің жоғарылауы микроваскулярлы тамырлы асқынулардың, соның ішінде
ретинопатияның негізгі себептерінің бірі болып саналады. Әдебиеттерге сәйкес, қанның коагуляциясының
бастапқы кезеңдерінде маңызды рөл атқаратын α2β1 интегрин рецепторының α-суббірлігінің полиморфизмі
диабеттік ретинопатия дамуының қауіп факторы болуы мүмкін.
Мақсаты. Қазақстандық популяциядағы 2 типті қант диабетімен ауыратын науқастардың ретинопатияға
бейімділігімен ITGA2 генінің BglII полиморфизмінің байланысы туралы гипотезаны зерттеу.
Зерттеу материалдары мен әдістері: Біз диабеттік ретинопатиясы бар 94 науқастың, ретинопатиясы жоқ қант
диабетімен ауыратын 94 науқастың және бақылау тобындағы 51 сау адамның аллель және генотип жиілігін
салыстырдық. Генотиптер ПТР-РФЫП әдісімен анықталды.
Нәтижелері. Барлық зерттелген топтарда генотиптердің таралуы Харди-Вайнберг тепе-теңдігіне сәйкес келді.
Ретинопатиясы бар және жоқ қант диабетімен ауыратын науқастар арасындағы аллельдік және генотиптік
жиіліктердегі айырмашылықтар статистикалық маңызды емес болған. Оның орнына қант диабетімен ауыратын
науқастардың екі тобы аллель жиілігі (тиісінше P = 0.021 және 0.002) және генотиптер жиілігі (тиісінше P = 0.042
және 0.005) бойынша сау бақылаулардан айтарлықтай ерекшеленді. BglII- аллелі қант диабетімен айтарлықтай
байланысты болды, диабеттік ретинопатия тобы үшін OR = 1.81 [95% CI: 1.09–2.99] және ретинопатиясы жоқ
диабеттік тобы үшін OR = 2.24 [95% CI: 1.34–3.75]. Байланыс қазақтар арасында салыстыру кезінде де байқалды.
Қорытынды. Бұл жұмыста біз ITGA2 генінің BglII полиморфизмі диабеттік ретинопатиямен ғана емес, сонымен
қатар 2 типті қант диабетімен де байланысты болуы мүмкін екенін көрсеттік. Біздің деректерге сәйкес, 2 типті қант
диабетінің қаупі – диабеттік ретинопатия үшін қарастырылатын BglII+ минорлық аллель емес, ал бастапқы аллель
BglII- болып табылады.
Әдебиеттер тізімі
Магазова А.Р., Аширбеков Е.Е., Абайлдаев А.О., Саткен Қ.С., Балмуханова А.М., Аканов Ж.А., Балмуханова
А.В., Шарипов К.О. Полиморфизм BglII ГЕНА ITGA2 у пациентов с диабетической ретинопатией в казахстанской
популяции // Наука и Здравоохранение. 2022. 2(Т.24). С. 63-70. doi 10.34689/SH.2022.24.2.008
Magazova A., Ashirbekov Ye., Abaildayev A., Satken K.,Balmukhanova A., Akanov Zh., Balmukhanova A., Sharipov K.
BglII polymorphism in ITGA2 gene in patients with diabetic retinopathy in the Kazakhstan population // Nauka i
Zdravookhranenie [Science & Healthcare]. 2022, (Vol.24) 2, pp. 63-70. doi 10.34689/SH.2022.24.2.008
Магазова А.Р., Аширбеков Е.Е., Абайлдаев А.О., Саткен Қ.С., Балмуханова А.М., Аканов Ж.А., Балмуханова
А.В., Шарипов К.О. Қазақстандық популяциядағы диабеттік ретинопатиясы бар науқастарында ITGA2 генінің BglII
полиморфизмі // Ғылым және Денсаулық сақтау. 2022. 2 (Т.24). Б. 63-70. doi 10.34689/SH.2022.24.2.008
Жүктеулер
Жарияланды
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Айжан Магазова, Ельдар Аширбеков, Арман Абайлдаев, Қантемір Саткен, Алтынай Балмуханова, Жанай Аканов, Айгуль Балмуханова, Камалидин Шарипов (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.