СҮТ БЕЗІНІҢ ҚАТЕРЛІ ІСІГІМЕН АУЫРАТЫН НАУҚАСТАРДААНТРАЦИКЛИНДЕР ЖӘНЕ МОНОКЛОНАЛДЫ АНТИДЕНЕЛЕРМЕНХИМИОТЕРАПИЯ КЕЗІНДЕГІ КАРДИОУЫТТЫЛЫҚДИАГНОСТИКАСЫНДА ТРОПОНИННІҢ БОЛЖАМДЫ ПОТЕНЦИАЛЫ
DOI:
https://doi.org/10.34689/yxgyf722Кілт сөздер:
сүт безінің қатерлі ісігі , тропонин , кардиоуыттылық , химиотерапия , антрациклиндер , трастузумабАңдатпа
Кіріспе. Сүт безінің қатерлі ісігі жүрек пен қан тамырларына агрессивті әсерімен танымал химиотерапияның
белгілі бір схемаларына сезімтал. Олар антрациклиндер – бірінші типтегі қайтымсыз кардиоуыттылық және
трастузумаб – екінші типтегі қайтымды кардиоуыттылық болып бөлінеді. Симптомдар пайда болғанға дейін
миокардтың зақымдануын анықтай алатын сарысу биомаркерлерін қолдану химиотерапияның кардиотоксикалық
асқынуларын ерте диагностикалаудың балама әдісі болып табылады.
Мақсаты: сүт безінің қатерлі ісігімен ауыратын науқастарда антрациклиннің және/немесе трастузумабтың
кардиоуыттылық асқынуларын ерте анықтау үшін тропониннің болжамды маңыздылығын талдау болып табылады.
Іздеу стратегиясы. Іздеу Pubmed, Web of Science, Scopus, , eLIBRARY дерекқорларында жүргізілді. Шолуға қосу
критерийлері: 2010 - 2020 жж. даталанған рандомизирленген бақылау зерттеулер және проспективті зерттеулер.
Мынадай бөлімдер бойынша түйінді сөздер қолданылды: патология: "breast cancer", "breast"; емі: "antracycline"
"trastuzumab", "chemotherapy"; биомаркерлер: "troponin", "troponin I", "troponin T", "high sensitive troponin";
химиотерапияның асқынулары: "cardiotoxicity", зерттеулер: "controlled trial", «randomized controlled trial», «controlled
clinical trial», «clinical trial». Зерттеулерді іріктеу триангуляция әдісімен жүргізілді. Шолуға іріктеу критерийлері бойынша барлығы 27 толық мәтінді зерттеу енді. Сілтемелерге іздеу критерийлеріне сәйкес келмейтін, бірақ
тақырыптың өзектілігін көрсететін зерттеулер да кірді.
Нәтижелер. Жалпы қорытынды - тропонин деңгейінің жоғарылауы, әсіресе тропонин деңгейінің тұрақты өсуі,
қолайсыз болжаммен жүретін жүрек дисфункциясының дамуының белгісі болуы мүмкін. Тропонин деңгейінің өсуі
және базалық деңгейдің өсу интегралы тропониннің абсолютті мәнінен гөрі сенімді предиктор болып табылады.
Қорытындар. Антрациклиндермен және одан кеінгі таргетті химиотерапия алған сүт безінің қатерлі ісігімен
ауыратын науқастарда кардиоуыттылық асқынулардың даму қаупі жоғары. Кардиоуыттылықты болжау ерте
анықтау үшін тропонин денғеін бақылау қажет. Тропонин қосылған биомаркерлер комбинациясы
кардиоуыттылықты болжау ерте анықтау үшін пайдалы болуы мункін.
Әдебиеттер тізімі
Тлегенова Ж.Ш., Жолдин Б.К., Гендлин Г.Е., Балмагамбетова С.К., Курманалина Г.Л., Талипова И.Ж.
Прогностический потенциал тропонина в диагностике кардиотоксичности при химиотерапии антрациклинами и
моноклональными антителами у больных раком молочной железы // Наука и Здравоохранение. 2021. 5(Т.23). С. 132-
148. doi 10.34689/SH.2021.23.5.016
Tlegenova Zh.Sh., Zholdin B.K., Gendlin G.E., Balmagambetova S.K., Kurmanalina G.L., Talipova I.Zh. The Troponin
prognostic capability in diagnosing cardiotoxicity during chemotherapy with anthracyclines and monoclonal antibodies in
breast cancer patients // Nauka i Zdravookhranenie [Science & Healthcare]. 2021, (Vol.23) 5, pp. 132-148. doi
10.34689/SH.2021.23.5.016
Тлегенова Ж.Ш., Жолдин Б.К., Гендлин Г.Е., Балмагамбетова С.К., Курманалина Г.Л., Талипова И.Ж. Сүт безінің
қатерлі ісігімен ауыратын науқастарда антрациклиндер және моноклоналды антиденелермен химиотерапия
кезіндегі кардиоуыттылық диагностикасында тропониннің болжамды потенциалы // Ғылым және Денсаулық сақтау.
2021. 5 (Т.23). Б. 132-148. doi 10.34689/SH.2021.23.5.016
Жүктеулер
Жарияланды
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Женисгуль Тлегенова, Бекболат Жолдин, Геннадий Гендлин, Сауле Балмагамбетова, Гульнара Курманалина, Илиада Талипова (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.