НҰР-СҰЛТАН ҚАЛАСЫНЫҢ 2010-2020 ЖЫЛДАР АРАЛЫҒЫНДАҒЫN.MENINGITIDIS ШТАМЫНЫҢ АЙНАЛЫМДАҒЫ СИПАТТАМАСЫ
DOI:
https://doi.org/10.34689/0vckta88Кілт сөздер:
N. meningitidis , бактериялық менингит , секвенстеу , балаларАңдатпа
Кіріспе. Менингококк инфекциясының эпидемиологиясы өзгеруі мүмкін және инвазивті менингококкты ауруды
бақылау үшін Neisseria meningitidis изоляттарының түрі өте маңызды.
Зерттеу мақсаты. Нұр-Cұлтан қаласында N. meningitidis штамының айналымдағы генетикалық сипаттамасы
анықтау және молекулярлық-эпидемиологиялық зерттеу жүргізу.
Әдістері. Нұр-Cұлтан қаласынының 2010-2020 жылдар аралығындағы менингококк инфекциясының тіркелген
жағдайлары зерттелді. Балалардан Neisseria meningitidis изоляттарын сипаттау үшін жұлын сұйықтығы мен қаннан
материал жиналды. Науқастардан бөлінген N. meningitidis (n=120) изоляттары мультилокустық тізбекті типтеу
(MLST) және porB, porA, fetA, fHbp және penA секвенстеу гендік реттілігі арқылы генотиптелді. Серотиптеу латексагглютинация әдісі арқылы жүргізілді. Микробтарқа қарсы препараттарға сезімталдық диско-диффузды әдіс және
мультилокустық тізбекті типтеу (МЛТТ) әдісі арқылы анықталды. Клиникалық және зертханалық деректерді статистикалық өңдеу SPSS IBM Statistiсs 20 бағдарламасын қолдану арқылы есептелді. Әр түрлі сызықтардың
жасы Mann-Whitney U тестінің көмегімен жасалады.
Нәтижелері. Осылайша, 2010-2020 жж.аралығында Нұр-Сұлтан қ. №3 Көпбейінді қалалық балалар
ауруханасында "менингококкты менингит" диагнозымен емделген пациенттердің ауру тарихын талдау барысында ең
үлкен үлес пайызды "А" серотипі - 59,2% (n=71), екінші орында "В" - 24,2% (n=29), үшінші орында "с" - 10,8% (n=13)
және төмен көрсеткіш "W135"серотипі топтары -4,2% (n=13) (n=5) және "29E" - 1,7% (n = 2) көрсетті. N. meningitidis
толық геномдық талдау нәтижелері Genbank халықаралық дерекқорына келесі нөмірлер бойынша
орналастырылды: SRX7002979, SRX7002980, SRX7002981, SRX7002982.
Тұжырымдар. Толық геномдық талдау нәтмижесі Қазақстанда соңғы 10 жылдық кезеңде бөлінген N.
meningitidis изоляттарының егжей-тегжейлі молекулярлық сипаттамасына елеулі үлес қосты. Қазақстанда және
басқа елдерде алынған изоляттар арасындағы генетикалық айырмашылық деңгейін анықтауға мүмкіндік берді.
Толық геномдардың генетикалық филогениясы серотиптер мен штамдардың географиялық айналымын, сондай-ақ
елдер арасындағы берілу жағдайларын анықтады.
Әдебиеттер тізімі
Сейдуллаева А.Ж., Баешева Д.А., Турдалина Б.Р., Алтынбекова А.В., Турарова А.М., Данияров А.Ж., Каиров
У.Е., Кожахметов С.С. Характеристика штаммов N. Meningitidis циркулировавших в г. Нур-Султан с 2010 по 2020
годы // Наука и Здравоохранение. 2020. 6 (Т.22). С. 26-34. doi 10.34689/SH.2020.22.6.004
Seidullayeva A.Zh., Bayesheva D.A., Turdalina B.R. , Altynbekova A.V., Turarova А.М., Daniyarov A.Zh., Kairov U.E.,
Kozhakhmetov S.S. Characteristic of N. Meningitidis strains circulated in Nur-Sultan from 2010 to 2020 // Nauka i
Zdravookhranenie [Science & Healthcare]. 2020, (Vol.22) 6, pp. 26-34. doi 10.34689/SH.2020.22.6.004
Сейдуллаева А.Ж., Баешева Д.А., Турдалина Б.Р., Алтынбекова А.В., Турарова А.М., Данияров А.Ж., Каиров
У.Е., Кожахметов С.С. Нұр-Сұлтан қаласының 2010-2020 жылдар аралығындағы N.Meningitidis штамының
айналымдағы сипаттамасы // Ғылым және Денсаулық сақтау. 2020. 6 (Т.22). Б. 26-34. doi 10.34689/SH.2020.22.6.004
Жүктеулер
Жарияланды
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Алия Сейдуллаева, Динагуль Баешева, Баян Турдалина, Алёна Алтынбекова, Айым Турарова, Асет Данияров, Улыкбек Каиров, Самат Кожахметов (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.