БАС МИЫНЫҢ ОРГАНИКАЛЫҚ ЗАҚЫМДАНУ КЕЗІНДЕГІАУЫРСЫНУ СИНДРОМЫМЕН НАУҚАСТЫҢПСИХОЭМОЦИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ФУНКЦИОНАЛДЫҚЖАҒДАЙЫН ПСИХОТЕРАПИЯЛЫҚ ОҢАЛТУЖӘНЕ ҚАЛЫПҚА КЕЛТІРУ

Аңдатпа

Кіріспе. Психоэмоциялық бұзылыстар орталық жүйке жүйесінің науқастардың
неврологиялық қызметтерінің адекватты калыпқа келуіне кедергі келтіреді, олардың әлеуметтіктұрмыстық рөлдерін арттырады, сондай-ақ науқастардың өмір сапасын айтарлықтай
төмендетеді.
Зерттеу мақсаты: ОЖЖ органикалық зақымдану аясында ауыру синдромдарымен зардап
шегетін науқастарды оңалту тиімділігін арттыру.
Материал және әдістер. Зерттеудің перспективалық, салыстырмалы, ашық сипаты бар.
Инсульт және БМЖ зақымданған және ауыру синдромынан зардап шегетін 500 науқастардың
психологиялық оңалту нәтижелері талданды.Нозологиялық формалары бойынша науқастарды
бөлу: 408 науқас инсульт (81,6%), 92- БМЖ (18,4%) зардап шеккен. Ауру синдромдары түрлері
бойынша науқастарды бөлу: иық ауыруы - 398 науқас (79,6%) бас ауруы - 80 (16,0%), Дежерина -
Русси синдромы (таламикалық синдром) - 22 (4,4%). Науқастар қолданбалы психотерапия әдістерімен ерекшеленетін 10 топқа бөлінді, әр топқа 50 адамнан: сену немесе ұтымды
психотерапия; үш нұсқада сендіру (табиғи және гипноздық ұйқы жағдайында өңінде сендіру);
бойынша ұсыныс; екі нұсқада өзін-өзі сендіру (Куэ әдісі, аутогендік дайындық); каузальдық
немесе аналитикалық психотерапия; мінездік терапия; арт-терапия және катарсис. Топтар жасы,
жынысы, неврологиялық функциялары және тұрмыстық бейімделу, ауырсыну синдромы
көрсеткіші, психоэмоционалдық жағдайы, бас миы зақымдануының нозологиялық формасы,
сондай-ақ жүргізілген медикаментоздық терапияменмен бірге жүретін, және физикалық,
физиотерапиялық, нейропсихологиялық оңалтудың пайдаланылатын түрлері мен
әдістері(matched-controlled принципі) сияқты әр түрлі көрсеткіштер бойынша стандартталған
болатын. Науқастардың психоэмоционалдық жағдайы Уэйкфилд депрессия жағдайын өзін-өзі
бағалау шкаласы және Бек сауалнамасы көмегімен бағаланды; науқастар функцияларын бұзу
және оңалту дәрежесі – Бартел шкаласы, Линдмарка және Скандинавской шкалалары;
ауырсыну синдромы көрінуі - Хаскиссон визуалдық аналогтық шкаласы және көп қырлы
вербалдық-түстік ауырсыну тесті.
Нәтижелері. Қаралған санаттағы науқастарды емдеу және оңалту кезінде психотерапиялық
әдістерді қолданудың ең тиімді және орындылары сенім немесе ұтымды психотерапия, өңінде
сендіру, Куэ әдісімен өзін-өзі сендіру, арт-терапия және катарсис болып табылады.
Қорытынды. Психотерапия пайдалану бас миының органикалық зақымдануларымын және
ілеспе ауыру синдромдары бар науқастарды оңалту және кешенді емдеумен біріккен бола
алады және болуға тиіс, науқастардың психикалық және эмоционалдық жағдайына қатысты
сөзсіз осы емдеудің тиімділігін, олардың неврологиялық функцияларын арттыру дәрежесін
арттыруға, сондай-ақ ауырсыну синдромдары көрінісін азайту немесе тоқтатуға жағдай
жасайды.